Een 404-fout is een HTTP-statuscode die door een server wordt verzonden wanneer de gevraagde bron op de aangegeven URL niet kan worden gevonden. De browser ontvangt deze code, toont een bericht zoals “pagina niet gevonden”, en de bezoeker verlaat de site. Voor zoekmachines is de situatie anders: Googlebot registreert dit antwoord, noteert het in zijn rapporten en past zijn crawlgedrag dienovereenkomstig aan.
404-fout en soft 404: twee problemen, twee oplossingen
Google maakt een duidelijk onderscheid tussen een klassieke 404-fout en een soft 404. De eerste doet zich voor wanneer de server expliciet de HTTP-code 404 of 410 terugstuurt: de pagina bestaat niet meer, de server bevestigt dit. De behandeling is helder.
De soft 404 daarentegen vormt een sluwer probleem. De pagina stuurt een HTTP-code 200 (succes) terug, maar de inhoud lijkt op een lege pagina, een foutmelding of een resultaat zonder gegevens. Google classificeert deze dan als soft 404 in het indexeringsrapport van de Search Console, ook al heeft de server technisch gezien geen fout gerapporteerd.
Dit onderscheid verandert de correctie die moet worden toegepast. Voor een pagina die daadwerkelijk is verwijderd, is de code 404 of 410 het juiste antwoord; het is alleen nodig om te beslissen of een 301-omleiding naar relevante inhoud gerechtvaardigd is. Voor een soft 404 moet de inhoud ofwel worden verrijkt zodat deze het waard is om te bestaan, ofwel moet een echte 404-code worden teruggestuurd.
Voor elke actie is het nuttig om de 404-fout op Google te begrijpen om een betrouwbare diagnose te stellen.
Soft 404 op dynamische sites: de val van JavaScript-rendering
E-commerce sites en media genereren vaak gefilterde resultatenpagina’s, productfacetten of tijdelijk lege categorieën. Deze “nulresultaat” pagina’s zijn een veelvoorkomende oorzaak van soft 404 op grote schaal. Google verkent ze, constateert een bijna lege sjabloon en meldt ze massaal in de Search Console.
Een ander valkuil betreft de JavaScript-rendering. Een pagina kan correct worden weergegeven in een browser, met al zijn inhoud die aan de clientzijde is geladen, maar leeg of incompleet lijken voor Googlebot als de JS-rendering mislukt. De pagina werkt voor een mens, niet voor de robot. Google classificeert deze dan als soft 404 zonder dat de webmaster dit opmerkt tijdens normaal browsen.
De controle gebeurt via de URL-inspectietool in de Search Console, die de versie van de pagina toont zoals Google deze ziet. Als de weergegeven rendering verschilt van wat de browser toont, ligt het probleem aan de JavaScript-kant, niet aan de serverkant.
Fouten 404 sorteren voordat je ze corrigeert
Alle 404-fouten van een site corrigeren zonder onderscheid is tijdverspilling. De beste praktijk is om elke gemelde URL te sorteren op basis van de werkelijke status voordat je actie onderneemt. Vier categorieën komen naar voren:
- De URL’s die overeenkomen met opzettelijk verwijderde inhoud: de code 404 of 410 is het juiste antwoord. Geen actie nodig, Google zal ze uiteindelijk uit zijn index verwijderen.
- De URL’s die naar verplaatste of hernoemde inhoud verwezen: een 301-omleiding naar de equivalente pagina is de enige relevante correctie. Omleiden naar de startpagina wordt door Google behandeld als een soft 404.
- De URL’s die zijn gegenereerd door gebroken interne links (typefouten, wijziging van structuur): de link moet aan de bron worden gecorrigeerd, in de inhoud of in het menu, in plaats van een permanente omleiding te creëren.
- De URL’s afkomstig van externe links waar de webmaster geen controle over heeft: een 301-omleiding naar de dichtstbijzijnde inhoud behoudt de linkwaarde die door deze backlinks wordt doorgegeven.
Deze sortering voorkomt dat er tientallen onnodige omleidingen worden gecreëerd die de serverconfiguratie verzwaren en de echte problemen verbergen.
404-fouten detecteren in Google Search Console: rapport van indexering lezen
Het rapport “Pagina’s” van de Search Console lijst de URL’s op die Google niet kon indexeren, gerangschikt op reden. De 404-fouten verschijnen onder de aanduiding “Niet gevonden (404)” en de soft 404’s onder “Soft 404”. Deze twee categorieën verdienen een aparte lezing.
Voor elke vermelde URL geeft de Search Console de datum van de laatste verkenning en de bron van ontdekking aan (sitemap, interne link, externe link). De bron van ontdekking stuurt de correctie aan: een 404 ontdekt via de sitemap betekent dat het XML-bestand naar een pagina verwijst die niet meer bestaat. Een 404 ontdekt via een interne link wijst op een gebroken linkstructuur binnen de site.
Een externe crawler zoals Screaming Frog completeert deze diagnose door de volledige site vanaf de root te doorlopen. Het herkent interne links die naar 404’s verwijzen, zelfs als Google ze nog niet heeft gemeld, wat het mogelijk maakt om actie te ondernemen voordat het probleem in de Search Console naar voren komt.
404’s in de tijd volgen
Een eenmalige audit is niet voldoende. De 404-fouten verschijnen bij elke inhoudsupdate, elke productverwijdering, elke wijziging van de URL-structuur. Regelmatige monitoring van het indexeringsrapport, gecombineerd met een maandelijkse crawl, maakt het mogelijk om nieuwe 404’s te detecteren voordat ze zich ophopen.
301-omleiding en code 410: het juiste signaal kiezen
De 301-omleiding geeft aan Google aan dat de inhoud permanent naar een nieuwe URL is verplaatst. Het draagt een deel van de autoriteit van de oude pagina over naar de nieuwe. Dit is de juiste correctie wanneer er elders op de site equivalente inhoud bestaat.
De HTTP-code 410 (Gone) geeft aan dat de bron definitief is verwijderd en dat er geen vervanging is voorzien. Google behandelt de 410 als een sterker signaal dan de 404 om de URL uit zijn index te verwijderen. Voor verouderde inhoud zonder equivalent is de 410 explicieter.
Een veelgemaakte fout is om alle 404’s naar de startpagina om te leiden. Google identificeert dit patroon en behandelt het als een soft 404: de omleiding biedt geen waarde voor de gebruiker, en de startpagina komt niet overeen met de intentie van de oorspronkelijke URL. Elke omleiding moet naar de dichtstbijzijnde inhoud van het oorspronkelijke onderwerp wijzen.
Het beheer van 404-fouten is niets spectaculairs, maar het bepaalt hoe Google een site doorzoekt en indexeert. Een opgeruimde sitemap, gecontroleerde interne links na elke wijziging van de structuur, en een methodische sortering van de gemelde URL’s zijn voldoende om een site technisch schoon te houden op dit punt.
